Theatervoorstelling Lang & Gelukkig twee keer uitverkocht

Twee keer 150 bezoekers in de Luc Lutz zaal van het Capelse Isala Theater zagen op 15 en 19 januari 2020 de theatervoorstelling Lang & Gelukkig.

Dit Theaterproject Goud voor en door Oud is een samenwerking tussen Stichting Sonrisa Rijnmond, Theaterregisseur Wendy Hoogendijk en schrijfster/fotograaf Eva Kruys. Het begon ooit in januari 2018 toen Sociaal Ondernemer Rob Nieuwveld (Stichting Sonrisa Rijnmond) Wendy Hoogendijk ontmoette bij een nieuwjaarsbijeenkomst van Gemeente Capelle aan den IJssel. Daar trad Wendy op als zangeres. De twee gingen in gesprek en daaruit ontstond het idee voor een theatervoorstelling waar ouderen, mensen tussen 70 en 90 jaar oud, de hoofdrol zouden spelen.

Het plan werd zorgvuldig opgesteld, daar is ruim de tijd voor genomen en de financiering kwam rond via het Denk en Doe Mee! Fonds in Capelle aan den IJssel.

Op 16 augustus 2019 is de eerste werving gedaan om ouderen in het Theaterproject te betrekken, tijdens Goud voor Oud in woonzorgcentrum De Vijverhof. Daar komen ca. 100 bezoekers die over het algemeen zelfstandig wonen en deels de doelgroep waren voor dit project. Dit is later in de maand ook gedaan tijdens Goud voor Oud in Schinckelhove en Spinoza.

Op 26 augustus 2019 vond de eerste informatiebijeenkomst plaats in De Vijverhof waar 13 kandidaten op af kwamen. In de volgende bijeenkomst kwam een hoger aantal en uiteindelijk is de eerste workshop op 10 september 2019 gegeven.

De bezetting qua aantallen varieerde in die periode. Mensen kwamen en er bij en haakten om er verschillende redenen af.

Met een groep van 13 hebben de lessen en repetities plaatsgevonden. De jongste qua leeftijd was 71 en de oudste 89. In de lessen hebben de deelnemers de beginselen van het spelen in een theaterstuk geleerd. Ademhaling, houding, beweging en positie op een toneel kwamen aan de orde. Elke les begon met oefeningen om de ademhaling en houding beter onder controle te krijgen.

Verdeeld over de periode van september 2019 tot en met januari 2020 hebben 20 lessen c.q. repetities plaatsgevonden. Steeds in woonzorgcentrum De Vijverhof. en steeds ongeveer 90 minuten per keer. We merkten dat de spelers steeds enthousiast bezig waren met het huiswerk waaronder de teksten van het theaterstuk. Er is veel thuis geoefend, ook met elkaar buiten de repetities om. Dat heeft de deelnemers al dichter bij elkaar gebracht. We merkten ook hoe zij elkaar stimuleerden en hielpen, ook buiten de repetitiemomenten om.

De repetities zijn ook met de kostuums uitgevoerd, hetgeen de acteurs en actrices nog een stap dichter bij het Theater bracht.

In het plan en fondsaanvraag van het project staat vermeld Zij krijgen letterlijk een podium en zullen door het creatieve proces een boost aan energie krijgen. Oude of vergeten talenten en verhalen komen naar boven en deze kunnen zij vervolgens delen met een groot publiek. Dat is daadwerkelijk ook zo gebeurd.

Ook in de fondsaanvraag staat Zij werken in een team, waardoor sociale cohesie en integratie plaatsvindt en nieuwe (sociale) relaties worden opgebouwd. Participatie helpt bovendien om sociale kwetsbaarheid en eenzaamheid tegen te gaan en het bevordert de ervaring van zingeving en betrokkenheid. Er zijn nieuwe sociale relaties ontstaan binnen de groep deelnemers. Tussen diverse deelnemers is een contact ontstaan dat er eerder niet was en via persoonlijke ontmoetingen, telefoontjes en Whatsappjes gestalte heeft gekregen. Bij Goud voor Oud komt men elkaar tegen en zie je schitterende contactmomenten, omhelzingen en gesprekken die zich in prive sfeer bij elkaar thuis voortzetten. Sommige deelnemers zijn er tijdens het project achter gekomen dat die ene acteur of actrice ingrijpende levenservaringen heeft die de ander ook heeft en die bevrijdend werken via gesprekken. De sociale kwetsbaarheid

De Inktvlek – uit de fondsaanvraag Het is de deelnemende ouderen in hun kracht zetten wat een positieve invloed kan hebben op anderen. Het ‘in hun kracht zetten’ was een doel. Tijdens de repetities en lessen bleek wel eens dat we een deelnemer een andere invulling van de rol hebben gegeven omdat dat beter bij zijn/haar kracht paste of wanneer het te veel vergde van de persoon. Die ingrepen bleken van grote waarde te zijn voor de zelfverzekerdheid en het veiligheidsgevoel van de anderen in de groep. Anderzijds is er ook een grotere rol toebedeeld aan hen die daar behoefte aan hadden en het ook bleken aan te kunnen. Steeds is er op maat gekeken naar de persoon, de rol en hoe die het best met elkaar te combineren. Het originele script van het theaterstuk is dan ook gedurende het traject veranderd om juist dat maatwerk te kunnen leveren. Soms kwamen suggesties vanuit de spelers om een aanpassing te doen. Het professionele vanuit de theaterregisseur Wendy Hoogendijk bleek van grote waarde. Het team van Wendy Hoogendijk als regisseur, Eva Kruijs als schrijfster en fotograaf en Rob Nieuwveld  als organisator met helikopterview was voortdurend in gesprek om eventuele verbeteringen aan te brengen.
René van de Kamp namens Stichting Sonrisa Rijnmond was voortdurend een aanspreekpunt voor de cast en dacht ook mee in het hele proces.

Er is een expositie gekomen met portretten van de ouderen samen met hun verhalen welke geschreven zijn door schrijfster Eva Kruijs. Het mooie is dat we dit mochten doe in winkelcentrum De Koperwiek. Over 20 meter breed hingen de portretten in een druk bezocht gebied in De Koperwiek met zelfs zitplaatsen direct voor de expositie. Daar wordt heel veel naar gekeken. Waar het de bedoeling was dat deze expositie er zou zijn tot 1 februari 2020, is deze er nog steeds (anno 26 februari 2020 in ieder geval).

Het AD heeft aan het begin in oktober een paginagroot artikel geschreven en net voor de voorstellingen nog een paginagroot artikel met interviews met de acteurs en actrices.

Het AD heeft ook een video gemaakt van 2.30 minuut waar twee spelers uit de cast zijn gevolgd van hun huis naar het theater op de dag van de premiere. Eerst werden zij thuis geinterviewd en vervolgens waren er steeds sfeerstukjes van momenten op de dag tot aan momenten na de eerste voorstelling. Dat heeft op die twee een enorme indruk gemaakt. Juist deze twee zeiden achter de schermen dat zij een beperkt sociaal leven leiden en met al deze aandacht zo veel extra in beeld zijn geraakt bij anderen wat nog steeds doorgaat. “Ik heb er een familie bijgekregen” zegt Joop (in de voorstelling de Baron). TV Rijnmond heeft bij een repetitie een reportage gemaakt die op TV is uitgezonden.

Afwijkend van het originele idee is op enig moment het Shantykoor Albatros gevraagd om deel te nemen in het stuk. Dat bracht ongeveer 30 zangers op het toneel die een lied brachten dat het publiek massaal meezong. Verbinding tussen de cast en het Shantykoor en tussen de cast, het Shantykoor en het publiek was een hoogtepunt (van velen) tijdens de uitvoeringen, vertelden ook veel bezoekers ons.

Er was een generale repetitie op 13 januari met enig publiek om eerste reacties te peilen en daar nog eventueel iets mee te doen. De twee voorstellingen op 15 en 19 januari waren snel uitverkocht. Twee keer 150 mensen zagen het Theaterstuk Lang & Gelukkig. Burgemeester Peter Oskam was bij de premiere en sprak in zijn dankwoord zijn complimenten uit voor de productie en nodigde ons uit om in 2021 tijdens de nieuwjaarsbijeenkomst een bijdrage te leveren.

Overweldigend is een woord om de reacties tijdens en na de voorstellingen weer te geven. Het publiek deed enthousiast mee waar mogelijk in de theaterzaal en na afloop in de foyer van het Isala Theater kreeg de cast zo veel omhelzingen, felicitaties, complimenten, glimlachen en dat heeft hen diep geraakt. Met name de tweede voorstelling had veel familie en andere naasten van de cast in het publiek en juist toen is hetgeen wij vanuit de organisatie wilden bereiken, dat men anders tegen oma, opa, vader of moeder zou aankijken door hetgeen zij hebben laten zien. Van alle deelnemers uit de cast hebben we dergelijke verhalen mogen horen en we hebben het zelf ook kunnen meemaken in de foyer.

Aan de cast van mensen tussen leeftijd 71 en 89, gemiddelde leeftijd 82 jaar, zij twee jongeren toegevoegd, een 30’er van De Vijverhof en een vijfjarig neefje van Wendy Hoogendijk die Klein Duimpje speelde.

Het theaterproject bracht mensen bij elkaar die elkaar niet of nauwelijks kenden. Het leeftijdsverschil tussen de jongste van 71 en de oudsten van 89 is ongeveer een generatie. Deze mensen hebben zo veel gegeven vanuit plezier, veerkracht en energie. Wij laten het niet hierbij. Er is nog ruimte om een vervolg te organiseren en dat gaan we doen via een aantal gastlessen. Daarover binnenkort meer.

Vanuit Goud voor Oud en een idee ontstaan, heeft dit project heel veel opgeleverd. Leeftijd is niet altijd een obstakel om nog iets nieuws in het leven te ervaren. Een opbrengst voor de cast is een fenomenale levenservaring, nieuwe vriendschappen en veel herinneringen.

Stichting Sonrisa Rijnmond heeft de ambitie uitgesproken om meer dergelijke projecten tot stand te doen komen.